معاون صنایع و امور زیربنایی وزارت جهاد کشاورزی بر لزوم استفاده از روش های نوین آبیاری برای مقابله با خشکسالی در کشور ، تاکید کرد.

به گزارش خبرگزاری اقتصادی ایران،دکتر “فرید اجلالی”با بیان آنکه پدیده تغییرات آب و هوایی، امری طبیعی است، خشکسالی در کشور را ناشی از این پدیده دانست و گفت: برای مقابله اصولی با این پدیده، باید اعتبارات خشکسالی در جهت اجرای امور زیربنایی و نه صرفا هزینه‌های جاری سرمایه گذاری شود.

به گفته وی، پدیده خشکسالی عبارت است از کاهش بارندگی در یک دوره زمانی نسبت به میانگین بارندگی ‪ ۳۰ساله و بر این اساس، در سال آبی جاری که از مهر ماه ‪ ۸۶شروع شده ، میزان بارندگی در برخی از نقاط کشور نسبت به متوسط ‪ ۳۹ساله آماری موجود، حدود ‪ ۴۰درصد کاهش یافته است.

این مقام مسئول افزود: کاهش میزان بارندگی در برخی مناطق کشور تا ‪۶۵ درصد نیز گزارش شده است .در حالی که امسال میزان بارندگی در استان خشکی نظیر سیستان و بلوچستان نسبت به متوسط ثبت شده در کشور حدود ‪ ۱۷درصد افزایش یافته است.

وی کاهش و یا افزایش بارندگی در یک منطقه را یک پدیده کاملا طبیعی و دایمی دانست و اظهار داشت: حتی در کشورهای اروپایی نظیر انگلیس، آلمان، اسپانیا و فرانسه که از بارندگی مناسبی برخوردار بوده و دارای کشاورزی دیم هستند، این پدیده رخ می‌دهد.

اجلالی گفت: در این کشورها با ایجاد شبکه‌های آب و دستگاه‌های آبیاری نوین، هر چند سال یک بار از آبیاری تکمیلی در مزارع دیم برای مقابله با کاهش میزان بارندگی استفاده می‌شود.

معاون وزارت جهاد کشاورزی افزود: ایران در ردیف چند کشور نخست جهان قرار دارد که از بیشترین میزان اراضی فاریاب یا تحت آبیاری برخوردار است و حدود ‪ ۸۹درصد زمین‌های ما تحت پوشش آبیاری قرار می‌گیرد.

وی با بیان آنکه از ‪ ۸۶میلیارد متر مکعب آب مصرفی در بخش کشاورزی، حدود ‪ ۴۵میلیارد متر مکعب آن از طریق چاه ها، ‪ ۱۸میلیارد متر مکعب از طریق چشمه ها، هشت میلیارد متر مکعب از طریق قنات و ‪ ۱۵میلیارد متر مکعب از طریق آب‌های سطحی تامین می‌شود.

وی تصریح کرد: این امر بیانگر آن است که عمده مصارف کشاورزی از منابع آب‌های زیرزمینی تامین می‌شود و مردم به دلیل فقدان مدیریت جامع در بخش کلان آب کشور، به استفاده بیشتر از این منابع روی آورده اند.

اجلالی افزود: این امر سبب شده است در حدود ‪ ۲۰۰دشت از ‪ ۸۰۰دشت مورد استفاده در بخش کشاورزی، سفره‌های آب زیر زمینی به افت کمی و کیفی و افزایش درجه شوری دچار شوند.

به گفته وی، این در شرایطی است که بیشترین میزان سرمایه‌گذاری بخش آب در برنامه‌های اول تا چهارم توسعه کشور، در حوزه آب‌های سطحی صورت گرفته و کمتر به منابع آب‌های زیرزمینی توجه شده است.

این مقام مسئول همچنین با اشاره به شرایط نامساعد اقلیمی در ایران، گفت: از لحاظ زمانی، ‪ ۷۵درصد بارندگی‌ها در کشور در فصل غیر آبیاری و از لحاظ مکانی نیز ‪ ۷۵درصد بارندگی‌ها در ‪ ۲۵درصد سرزمین اتفاق می‌افتد.

معاون صنایع و امور زیربنایی وزارت جهاد کشاورزی اظهار داشت: با توجه به تنوع اقلیمی کشور و تجارب ارشمند در مناطق مرکزی کشور در جهت مدیریت آب، توانایی‌های بسیاری برای مدیریت جدید و نوآوری در مدیریت جامع، یکپارچه و به هم پیوسته منابع آب در کشور وجود دارد که باید در جهت استفاده بهینه از منابع و افزایش بازده آب مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: به طور کلی توصیه ما توجه بیشتر به سرمایه‌گذاری در بخش آب های زیرزمینی شامل چاه، چشمه و قنات، جهت‌گیری مصرف در بخش کشاورزی برای آب‌های سطحی به ویژه در حوزه‌های کرخه، دز و کارون و نیز توجه به روش‌های مختلف صرفه جویی آب در بخش کشاورزی شامل اجرای شبکه‌های لوله گذاری، طرح های کوچک تامین آب، سامانه‌های آبیاری قطره‌ای و بارانی، پوش انهار سنتی ، تجهیز و نوسازی اراضی شامل یکپارچه‌سازی قطعات کوچک زراعی و تسطیح آنها است.

اجلالی تصریح کرد: چنانچه از سامانه‌های آبیاری نوین، لوله گذاری، پوشش انهار سنتی و … استفاده شود، می‌توانیم متوسط بازده آب را از ‪ ۴۰درصد کنونی به حدود ‪ ۶۵تا ‪ ۷۰درصد افزایش دهیم ، ضمن آنکه با یک درصد صرفه جویی در آب بخش کشاورزی، ‪ ۸۶۰میلیون متر مکعب آب را می‌توان به صورت بلند مدت و بدون هیچگونه اثار زیست محیطی مخرب و یا اثار اجتماعی ناشی از جابجایی حقابه‌ها در سدهای احداثی و یا حتی آسیب رساندن به حقابه‌های تالاب‌های مهم کشور صرفه جویی کرد.

معاون صنایع و امور زیربنایی وزارت جهاد کشاورزی در ادامه با اشاره به نوآوری‌های دولت نهم در جهت اصلاح مدیریت به هم پیوسته منابع آبی کشور، گفت: در این خصوص با توجه به تصویب ماده ‪ ۱۱قانون تشکیل وزارت جهاد کشاورزی در بهمن ماه سال ‪ ،۷۹کمیته سه نفره تخصیص آب در استان‌ها به نام کمیته ماده ‪ ۱۱با حضور نماینده وزارت نیرو (رییس سازمان آب منطقه ای)، نماینده وزارت جهاد کشاورزی (رییس سازمان جهاد کشاورزی) و معاونت برنامه ریزی استانداری تشکیل و مدیریت به هم پیوسته آب اعمال خواهد شد.

وی از این طرح به عنوان مدیریت به هم پیوسته از جالیز تا آبخیز یاد کرد و افزود: آیین نامه اجرایی این طرح اسفند ماه ‪ ۸۶در کمیته امور زیربنایی دولت تصویب و در سال جاری برای اجرا ابلاغ شده است.

اجلالی، نوآوری دوم دولت در این بخش را جایگزینی مدیریت تقاضا در آب های سطحی به جای مدیریت عرضه دانست و گفت: با توافق معاونت امور آب وزارت نیرو و معاونت صنایع و امور زیربنایی وزارت جهاد کشاورزی، مقرر شده است که مدیریت تقاضا در مصرف آب کشاورزی صورت گیرد .

به این مفهوم که آب به صورت حجمی در زمان مورد نیاز بخش کشاورزی در اختیار این بخش قرار گیرد که این امر می‌تواند بازده آبیاری در بخش آب‌های سطحی را به شدت افزایش دهد وی سپس با بیان آنکه اولویت دادن به فعالیت‌های داخل مزرعه باید مورد اهتمام تمام مسئولان اجرایی و نیز نمایندگان مجلس قرار گیرد، افزود: ارزیابی اقتصادی که از عملیات داخل مزرعه در جریان سفر استانی اخیر ریاست جمهوری به خراسان رضوی صورت گرفته است، نشان می‌دهد برای تامین و صرفه جویی حدود یک میلیارد متر مکعب آب، به حدود یک میلیارد دلار بودجه نیاز است که اجرای شبکه‌های لوله‌گذاری با ‪ ۱۹۳ریال هزینه به ازای هر متر مکعب صرفه جویی در آب، ارزانترین و موثرترین راه مقابله با کم آبی در این استان به شمار می‌رود.

وی اظهار داشت: براساس این ارزیابی، متوسط قیمت تمام شده هر متر مکعب آب برای استفاده بخش کشاورزی از طریق اجرای شبکه‌های لوله گذاری، طرح‌های کوچک تامین آب، سامانه‌های آبیاری قطره‌ای و بارانی، پوشش انهار سنتی و تجهیز و نوسازی اراضی معادل ‪ ۴۴۵ریال است در صورتی که در سدهای بزرگ، قیمت تمام شده هر متر مکعب آب تولید شده حدود سه هزار و ‪ ۳۰۰ریال برآورد شده است.

برچسب ها: آبیاری, خشکسالی