يك مخترع جوان ايراني، براي نخستين بار موفق به طراحي و ساخت دستگاه «گـاو مصنوعي» با قابليت توليد شير مصنوعي مغذي در رنگها و طعمهاي مختلف با دريافت علوفه تازه شد.
اميرحسين وكيليفرد، مخترع اين دستگاه در گفتوگو با خبرنگار«پژوهشي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) اظهار داشت: دستگاه ابداعي كه فاقد هرگونه مشابه خارجي است، قادر است با دريافت علوفه تر و مقداري كنسانتره و آب، شير مصنوعي و غني از مواد مغذي با رنگهاي مختلف توليد كند.
وي خاطرنشان كرد: ضايعات دستگاه گاو مصنوعي نيز به عنوان كنسانتره جهت خوراك دامهاي گوشتي قابل استفاده است.
برنده دو مدال سيوسومين نمايشگاه اختراعات ژنو درباره سازوكار توليد شير در بدن گاو و نحوه شبيهسازي آن در دستگاه گاو مصنوعي گفت: سازوكار توليد شير كه اندوخته غذايي بدن دام است به اين صورت است كه علوفه مصرفي حيوان پس از جويده شدن تحت تاثير اسيدهاي معده به مايعي موسوم به سوپ معدي تبديل شده و توسط سلولهاي زنده جذب و براي توليد انرژي استفاده ميشود. مقادير مازاد تركيب توليدي پس از ورود به خون و انتقال به سلولهاي شيرساز پستان تحت فعل و انفعالات بيوشيميايي ويژه شكسته شده و به محلولي با قند بالا تبديل ميشود كه در امتزاج با رنگدانههاي توليدي در اين بافت شير را تشكيل ميدهد.
وي افزود: دستگاه ابداعي كه مدل مكانيكي بافت شيرساز طبيعي است نيز سازوكاري تقريبا مشابه دارد با اين تفاوت كه در آن به جاي خون، غشاي سلولي و سلولهاي خونساز از سيستمهاي مكانيكي و حرارتي ويژه استفاده ميشود. در اين دستگاه پس از دريافت علوفه، كنسانتره و آب، مولكولهاي مختلف آن از جمله قندها، پروتيينها و مواد معدني تفكيك شده و تركيب جديدي با ساختاري كاملا مشابه شير طبيعي توليد ميشود. گاو مصنوعي قادرست شيرهايي با طعم، بو، رنگ و تركيبات مختلف فراوري كند كه حتي ميتوان از آنها در مصارف خاص پزشكي نيز استفاده كرد.
وكيلي فرد در توجيه ادعاي خود مبني بر مشابهت كامل شير مصنوعي توليدي با شير طبيعي به ايسنا گفت: اين مساله به روشي ساده قابل اثبات است. شير وقتي به دماي مشخصي ميرسد پس از افزودن مايه پنير پس از چند دقيقه منعقد ميشود، محصول توليدي اين دستگاه نيز دقيقا در دمايي معادل دماي شير طبيعي چنين حالتي را پيدا ميكند. البته ارزيابي محتواي غذايي غني شير توليدي نيز با آزمايشهاي مختلف به سادگي قابل انجام است.
وي خاطرنشان كرد: دستگاه گاو مصنوعي بر خلاف گاوهاي طبيعي، هر دو ساعت يكبار شيردهي ميكند و بازدهي آن به حدي است كه به ازاي حدود دو كيلوگرم علوفه تازه، 400 گرم كنسانتره و 600 گرم آب، حدود دو كيلو و 200 گرم شير مصنوعي و 800 گرم كنسانتره قابل استفاده به عنوان خوراك گاوهاي گوشتي توليد ميكند.
اين جوان مبتكر در ادامه با بيان اينكه براي حفظ نقشه و طرح دستگاه از ثبت اختراع آن خودداري كرده، به اختراع ديگر خود كه يك اتاقك مصنوعي رشد علوفه با توان توليد ماهانه 30 تن علوفه تازه است اشاره و تصريح كرد: مجموعه اين دستگاهها در تلفيق با يكديگر ميتوانند يك دامداري مكانيزه را ايجاد كنند به اين صورت كه دستگاه اتاقك رشد، علوفه تر و كنسانتره مورد نياز گاو مصنوعي را تامين كرده و اين دستگاه نيز حجم زيادي شير توليد خواهد كرد.
وي با تاكيد بر اينكه دستگاه اتاقك رشد به تنهايي نيز كارايي و مزاياي منحصر به فردي داشته و ميتواند تحولي جدي در عرصه كشاورزي و دامپروري كشور ايجاد كند، خاطرنشان كرد: نمونه كوچك «اتاقك رشد» در ابعاد 5×3×2 متر قادر است با استفاده از 100 كيلو بذر جو و مصرف 120 ليتر آب در هر روز، ماهانه 3 تن علوفه تازه توليد كند. از اين اتاقك با همين شيوه ماهانه 15 تن يونجه تازه قابل استحصال است.
اين مخترع با اشاره به اهميت حياتي اين قبيل سيستمها در مناطق نامساعد جغرافيايي و فصول كم بارش به ويژه در هنگام بروز خشكساليها، تاكيد كرد: علوفه توليدي اتاقك رشد كه معادل مقدار محصول به دست آمده از چندين هكتار زمين كشاورزي است با وجود كاهش شديد زمان كاشت و برداشت و عدم استفاده از سموم و آفت كشها از نظر مواد مغذي و ساير مشخصات تفاوتي با محصول برداشت شده از مزارع طبيعي ندارد.
وكيلي فرد در پايان با اشاره به روند طبيعي كاشت گياه يونجه كه به طور متوسط، 5 تا 6 سال قابل برداشت ميباشد اظهار داشت: «اتاقك افزايش رشد» همانند روش طبيعي قادر به حفظ ريشه يونجه در مدت پنج سال و بهرهبرداري مستمر از آن ميباشد
منبع ، صالح آرا
